Menu


ละไว้ในฐานที่(ไม่)เข้าใจ


                                                                                    เชอรี่  อยู่ดี*



                    ในแวดวงวิทยาศาสตร์  คณิตศาสตร์  มีหลายเรื่องหลายอย่างที่บรรดาเราๆ ท่านๆ ก็รู้ๆ
กันอยู่  และใช้กันต่อๆ มาจนบางครั้งอาจจะไม่ได้ใส่ใจว่าเป็นมาอย่างไร  เท่ากันได้อย่างไร  บางครั้ง
ก็จะพูดละไว้ในฐานที่เข้าใจ  จนกระทั่งไม่เข้าใจ  หรือเข้าใจไปคนละทิศคนละทาง  ตัวอย่างเช่น   
1 ลูกบาศก์เซนติเมตร  เท่ากับ  1  มิลลิลิตร  เราก็ใช้กันมาแต่เท่ากันได้อย่างไร  ทำไมจึงเท่ากันนั้น  
แทบจะไม่มีใครสนใจ  รวมทั้งผู้เขียนเองก็เช่นกัน แต่คิดว่าอย่างไรก็ต้องมีที่มาที่ไป  
	    ชาวบ้านทั่วไปอาจสงสัยว่า  ของกินของใช้ที่มีขายในท้องตลาด  เช่น  ซอสมะเขือเทศ  
แชมพูสระผม  แม้แต่ยารักษาโรคที่เป็นยาน้ำ  บางยี่ห้อก็จะบอกปริมาณเป็น  มล.  ( มิลลิลิตร )  บางยี่ห้อ
ก็จะบอกเป็น  ซีซี  ( c.c.  ย่อมาจาก  cubic  centimeter   แปลเป็นไทยว่า  ลูกบาศก์เซนติเมตร  
เขียนย่อว่า ลบ.ซม. )  เอ!  มันต่างกันอย่างไร  อันไหนมันมากน้อยกว่ากัน   แล้วทำไมไม่ใช่หน่วยต่างกัน
ทำไมไม่ใช้หน่วยเหมือนกัน  ถ้าเขารู้ว่า  มล.  กับ ซีซี  หรือ ลบ.ซม.  เท่ากันก็เทียบราคาได้ว่า  อันไหน
ถูกแพงกว่ากัน  ( ในคุณภาพที่เชื่อถือได้เหมือนกัน ) แต่ถ้าเขาไม่รู้ก็คงต้องซื้อแบบเดาสุ่ม
	    ต่อไปนี้เป็นข้อความที่ผู้เขียนตัดตอนมาจากจดหมายที่อดีตครูใหญ่โรงเรียนประถมศึกษา
ท่านหนึ่งถามไปที่  สาขาวิชาคณิตศาสตร์ประถมศึกษา   สสวท.
	     " …   1 มิลลิลิตร  เท่ากับ  1  ลูกบาศก์เซนติเมตร  นั้นเข้าใจว่าจะผิด  เพราะ
มิลลิลิตรเล็กที่สุด  แล้วจะไปเท่ากับ ลบ.ซม. ได้หรือ?  กระผมสงสัย  ขอท่านได้โปรดอธิบาย
ให้กระผมเข้าใจด้วย  ที่ถูกต้องเป็นอย่างใด … " 
	     ผู้เขียนต้องขอขอบคุณท่าน  ที่ทำให้ผู้เขียนได้มีโอกาสค้นหาคำตอบและถือโอกาสนี้
บอกต่อให้อีกหลายๆ ท่านได้ทราบก่อนที่ท่านจะสงสัย  หรือสงสัยแล้วแต่ยังไม่มีเวลาหาคำตอบ  
เพื่อจะได้ไม่ต้องพูดแบบละไว้ในฐานที่ ( ไม่ )  เข้าใจอีกต่อไป  ดังนี้
	     จากเอกสารเกี่ยวกับการใช้หน่วยเอสไอ   สรุปได้ว่า  มีหน่วยหลายหน่วยที่ใช้กัน
แพร่หลายถึงแม้จะไม่ใช่หน่วยเอสไอแต่อนุโลมให้ใช้ต่อไปได้  หน่วยหนึ่งในหลายๆหน่วยที่ว่าก็คือ 
ลิตร  หน่วยเอสไอที่มีค่าเท่ากับลิตร คือ ลูกบาศก์เดซิเมตร
	      นั่นคือ        1  ลิตร   =      1  ลูกบาศก์เดซิเมตร
	      เนื่องจาก	1  เดซิเมตร  =      10  เซนติเมตร
	      ดังนั้น        1  ลูกบาศก์เดซิเมตร    =     10 x 10 x 10   ลูกบาศก์เซนติเมตร	 
	      เพราะฉะนั้น	1  ลูกบาศก์เดซิเมตร    =     1,000   ลูกบาศก์เซนติเมตร	
	      นั่นคือ	                     1  ลิตร    =     1,000   ลูกบาศก์เซนติเมตร	
	      ( ที่ใช้กันโดยทั่วไปว่า 1  ลิตร    =     1,000   ซีซี ) 
	      หรือ		1  ลูกบาศก์เซนติเมตร  =     1/1,000   ลิตร
	      สำหรับคำว่า " มิลลิ "  มาจากคำภาษาอังกฤษ  " milli- "  ซึ่งเป็นคำอุปสรรค ( prefix ) 
ใช้สำหรับเติมหน้าคำนาม  มีความหมายว่า " 1 ใน 1,000 "
	      นั่นคือ		1  มิลลิลิตร   เท่ากับ   1  ใน  1,000  ลิตร
	      หรือ		1  มิลลิลิตร      =        1/1,000   ลิตร
	      ดังนั้น  จึงสรุปได้ว่า  1  มิลลิลิตร  เท่ากับ  1  ลูกบาศก์เซนติเมตร  เพราะต่างก็
เท่ากับ 1/1,000 ลิตร  ต่อไปนี้เราก็พูดแบบละไว้ในฐานที่เข้าใจได้เต็มปากเต็มคำว่า  1  มิลลิลิตร 
=  1   ลูกบาศก์เซนติเมตรไม่ต้องพูดแบบละไว้ในฐานที่ไม่เข้าใจอีกต่อไป

*ผู้ชำนาญ สาขาคณิตศาสตร์ประถมศึกษา