 |
|
เรื่องที่น่าจะสอนได้ในชั่วโมงกิจกรรมคณิตศาสตร์ |
| ยุดา กีรติรักษ์***
|
|
- ในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์
ครูมักจะมีปัญหาว่า
จะสอนอย่างไร
จึงจะทำให้นักเรียนเกิดความคิดรวบยอด
(Concept)จะใช้อุปกรณ์รูปภาพ
หรือจะหาตัวอย่างอย่างไรดี
ซึ่งคิดว่าครูหลาย ๆ
ท่านคงจะเห็นด้วยว่า
การสอนให้นักเรียนเกิดความคิดรวบยอดขี้นมาเองได้นั้น
ทำได้ยากกว่าการสอนด้วยการบอกหลายเท่านัก
ไหนจะปัญหาที่ว่า
ระดับความสามารถในชั้นเรียนของนักเรียนแตกต่างกัน
นักเรียนมีพื้นฐานไม่เท่ากัน
ครูหลายท่านจึงจำเป็นต้องรวบรัดด้วยการบอก
แทนที่จะเป็นการสอนแบบสืบเสาะ
(discoverymethod)
อย่างที่ตั้งใจจะทำ
-
อย่างไรก็ดี
ก็คงจะไม่ปฏิเสธว่า
ก่อนที่นักเรียนจะทำโจทย์ปัญหาที่เป็นการวิเคราะห์ได้
นักเรียนจะต้องมีความเข้าใจในเนื้อหา
จึงจะนำไปใช้และวิเคราะห์ได้
ในเมื่อครูหลายท่านไม่สามารถใช้วิธีการที่ต้องการในชั้นเรียนได้
ก็น่าจะทำได้ในชั่วโมงกิจกรรมซ่อมเสริม
ซึ่งครูไม่จำเป็นต้องกังวลว่านักเรียนส่วนใหญ่ในชั้นเรียนจะตามได้ทันหรือไม่
เพราะเนื้อหาที่นำมาสอนไม่จำเป็นจะต้องเป็นสิ่งที่อยู่ในบทเรียนเสมอไป
และก็ไม่จำเป็นต้องมีเนื้อเรื่อง
หรือโจทย์ปัญหามากมาย
|
-
ตัวอย่างที่จะยกมานี้ใช้ชุดภาพเพียงชุดเดียว
แต่ครูสามารถใช้คำถามได้หลายแบบเพื่อให้นักเรียนได้ฝึกคิด
โดย
ลำดับความยากง่ายของคำถามไว้ให้เหมาะสมกับความสามารถของนักเรียน
ทั้งนี้
ครูควรพิจารณาได้เองตามความ
เหมาะสมของแต่ละชั้นเรียน
(ดังจะเสนอตัวอย่างเรื่องที่น่าจะนำไปสอนในชั่วโมงดังกล่าวดังนี้)
-
ครูยกบัตรภาพตามรูปทางขวามือ
ทีละภาพ
แล้วให้นักเรียนบอกจำนวนจุดบนภาพที่ครูยกให้ดู
- ครูเขียนจำนวนที่นักเรียนบอกบนกระดาน
ดังนี้
1, 4, 9, 16, 25
- จากนั้นครูใช้คำถามถามนักเรียนว่า
ถ้าครูยกแผ่นภาพในทำนองเดียวกันนี้อีก
จำนวนต่อไปควรจะเป็นจำนวนอะไร
ให้นักเรียนในชั้นช่วยกันตอบ
ซึ่งนักเรียนควรจะบอกไปได้เรื่อย
ๆเป็น
1, 4, 9, 16, 25, 36,
49, 64, 81, 100,...
-
เมื่อจำนวนมีค่ามากขี้น
จนนักเรียนไม่สามารถบอกออกมาได้ทันทีแล้ว
นักเรียนควรจะบอกได้ว่า
จำนวนที่จะเขียนต่อไปเป็นกำลังสองสมบูรณ์ของจำนวนนับ
หรือเขียนได้อีกแบบดังนี้
12
, 22 , 32
, 42 , 52
, 62 , 72
, 82 , 92 , 102
, 112....
- เรื่อย ๆไป
ซึ่งนักเรียนบางคนอาจจะสรุปรูปแบบข้างต้นนี้ได้
จากสูตรของการหาพื้นที่โดยสังเกตจากรูปที่ครูยกให้ดูก็ได้
แต่สิ่งที่ครูต้องการให้นักเรียนตอบไม่ใช่เพียงคำตอบที่ถูกต้อง
แต่ครูควรจะได้ซักถามว่านักเรียนมีวิธีการคิด
หรือมีข้อสังเกตอย่างไรจึงได้ข้อสรุปหรือคำตอบนั้นมา
นักเรียนแต่ละคนจะมีวิธีคิดที่แตกต่างกัน
ซึ่งแต่ละวิธีเหล่านั้นก็จะเป็นประโยชน์ต่อเพื่อนที่ยังสรุปไม่ได้
หรือสรุปโดยมีความคิดอีกแบบหนึ่ง
การเปิดโอกาสหรือกระตุ้นให้นักเรียนได้ใช้ความคิด
หรือวิเคราะห์ปัญหาที่ไม่ซับซ้อนนัก
จะช่วยให้นักเรียนคุ้นเคยต่อการแก้ปัญหาด้วยตนเอง
แทนที่คอยจะหาแต่วิธีลัด
สูตรสำเร็จ
โดยไม่สนใจที่มาของคำตอบเหล่านั้น
ซึ่งจะเกิดผลเสียต่อตัวนักเรียนเองเมื่อไปศึกษาต่อในระดับสูงขึ้นไป
|
|
ครูอาจการดัดแปลงโจทย์ปัญหาเพื่อการสอนแบบอื่น
ๆได้อีก
-
ท้ายนี้ผู้เขียนหวังว่าครูคงจะพอเห็นรูปแบบหนึ่งของการจัดกิจกรรมในชั่วโมงกิจกรรมทางคณิตศาสตร์
ซึ่งไม่จำเป็นต้อง
เป็นการหาโจทย์หรือข้อสอบมาให้นักเรียนทำแต่อย่างเดียว
แต่ยังมีวิธีจัดกิจกรรมแบบอื่นได้อีกและหวังว่าวิธีที่เสนอแนะคงพอจะเป็น
ประโยชน์ต่อครูบ้าง
| หมายเหตุ
| 
| เอกสารอ้างอิง
 วิธีการที่เสนอมาข้างต้น
นอกจากจะเสนอแนะให้ใช้ได้ในชั่วโมงกิจกรรมแล้ว
ครูอาจจะนำไปใช้ในการนำเข้าสู่บทเรียน
เรื่องลำดับและอนุกรมก็ได้
| |
Jacobs, Harold R.
Mathematics : a Human Endeavor. 2nd ed. San Fransico : W.H. Freeman, 1982. | |
|
*** ที่มา: วิทยากร สาขาวิชาคณิตศาสตร์
|
|